Program trwa około 8 miesięcy i obejmuje minimum  6 godzin pracy tygodniowo.

Przez cały czas trwania podstawowego programu terapii prowadzona jest mikroedukacja związana z chorobą alkoholową.

Wszystkie zajęcia odbywają się w grupach terapeutycznych. Grupy mają charakter otwarty. Co najmniej raz w tygodniu terapeuta prowadzący odbywa z każdym z pacjentów uczestniczących w danej grupie konsultacje indywidualne mające na celu zwiększenie indywidualizacji podejścia do pacjenta, monitorowanie postępów w terapii, bieżące konstruowanie Osobistego Planu Terapii oraz rozliczanie pacjenta z zadań, które są mu stawiane.

Ogólny Plan terapii  

1. Nawiązanie kontaktu + rejestracja  

2. Lekarz – Diagnoza nozologiczna     

3.  Zawarcie kontraktu na leczenie, konsultacje, diagnoza do OPT

4. Grupa Wstępna 4/6x = 1,5 m – co  Poniedz.  = 1x tyg. po 3h

5. Grupa Samopoznania 12/14x = 3 m – co Wtorek = 1x tyg. po 3h

6. Grupa Zadaniowa – zadania wynikające z OPT

7. Grupa dzienniczka uczuć

8. TAZA – maraton

9. Grupa Bezsilności 8/10x = 1,5 m – ca Środa = 1x tyg. po 3 h 

10. Grupa „Nawrotów” 12/16x = 2 m-ce Wtorek 1x tyg. po 3 h

11. Sesja rodzinna 1 x = 2 godz. 

12. Pogłębiony program terapii 3h tygodniowo przez 1 rok      

     (Grupa Wsparcia, Warsztaty tematyczne, zadania, etc)             

Program składa się z następujących etapów, w których realizowane są określone cele:

I.        Postępowanie diagnostyczno przygotowawcze = 6-10 godzin.

II.      Intensywny program terapii  = około 150 godzin zajęć

          (25 tygodni x 6 godzin)

III.     Pogłębiony program terapii

           = około 150 godzin zajęć (50 tygodni x 3 godziny)

I.  POSTĘPOWANIE DIAGNOSTYCZNO PRZYGOTOWAWCZE.

1.      NAWIĄZANIE KONTAKTU  I REJESTRACJA

-    (nawiązanie kontaktu + rejestracja) wstępna diagnoza i ustalenie terminu wizyty u lekarza,

-         pacjentowi przydziela się terapeutę-konsultanta, który będzie odpowiedzialny za tworzenie Osobistego Planu Terapii,  stawianie zadań wynikających z OPT i ich rozliczanie,  

-  terapeuta wypełnia kartę przyjęcia dotycząca kryteriów ICD 10 oraz innych zaburzeń i problemów, (w załączeniu),

-        Pacjenci otrzymują do wypełnienia kwestionariusze dotyczące historii życia i używania substancji chemicznych.  

2.      KONSULTACJA LEKARSKA – diagnoza nozologiczna  

           Cel: diagnoza uzależnienia, motywowanie do podjęcia terapii, informacja o możliwościach leczenia, ocena stanu somatycznego pacjenta  z                   uwzględnieniem  diagnozy  współwystępujących zaburzeń psychicznych i somatycznych oraz ewentualnych przeciwwskazań do terapii, leczenie zaburzeń psychicznych i somatycznych.

          Metoda: konsultacje indywidualne, czas trwania ok. 1h.

          Prowadzący: Lekarz Psychiatra.

3.      ZAWARCIE KONTRAKTU NA UDZIAŁ W TERAPII, KONSULTACJE, DIAGNOZA DO OPT  

           Cel: zawarcie kontraktu dotyczącego uczestniczenia w terapii, diagnoza

                   problemów pacjenta, kierowanie realizacją OPT.

           Metoda: indywidualne sesje z terapeutą-konsultantem, czas trwania ok. 1h.

           Prowadzący: Instruktor  lub specjalista Terapii Uzależnień.  

Omówienie zasad uczestnictwa w terapii, osobistego  i ogólnego planu terapii. Zawarcie kontraktu odbywa się indywidualnie z każdą osobą. Przy pomocy wywiadu, wypełniania kwestionariuszy i informacji od prowadzących zajęcia grupowe w trakcie zebrań klinicznych konsultant tworzy listę problemów pacjenta i ustala problemy  do OPT i zadania  do realizacji przez pacjenta. Na każdej kolejnej sesji konsultant rozlicza  z realizacji zadań i ocenia postępy w terapii.

W  Przychodni używamy  dwóch rodzajów kontraktów. Wstępny podpisywany jest na okres pierwszego miesiąca terapii. Kontrakt zasadniczy obejmuje okres 1,5  roku prowadzenia pacjenta przez personel Przychodni.

II. INTENSYWNY PROGRAM TERAPII.

4.      GRUPA WSTĘPNA  

Cel grupy: uzyskanie świadomości problemów osobistych, informacja o wszystkich możliwych drogach, sposobach i metodach rozwiązywania problemów picia, zmniejszanie oporu przed udziałem w procesie zdrowienia, wzbudzanie motywacji do utrzymywania abstynencji i uczestnictwa w programie, zmniejszanie oporu do pracy w grupie, wzbudzanie zainteresowania możliwościami zmian w życiu i rozwojem osobistym, uczenie się życia w trzeźwości,  burzenie schematów myślowych dotychących  dalszego picia bez ponoszenia konsekwencji, odpowiedzi na pytania, dyskusja.

Metody: spotkania grupowe, mikroedukacja, modelowanie, dzielenie się doświadczeniem.

Tematy wykładów:

-         Trzy nurty pomagania,

-         Droga do uzależnienia,

-         Alkoholizm jest chorobą,

-         Co to jest psychoterapia uzależnienia  i  rola aktywności własnej.

Czas i uczestnicy: 4/6  spotkań 3 godzinnych, grupa liczy 5 – 15 osób.

Prowadzący: Instruktorzy Terapii Uzależnień po SPP i STU.

5.      GRUPA SAMOPOZNANIA  

Cel: poznawanie siebie, konfrontacja z faktami samozniszczenia (szkody, cierpienie, zniszczenie), budowanie tożsamości alkoholika, uznanie swojej bezsilności i akceptacja ograniczeń, odzyskiwanie mocy poprzez poddanie się, utrzymanie abstynencji, budowanie systemu oparcia, budowanie otwartości, uzdrawianie uczuć.

Metody: spotkania grupowe, praca na testach p.t. „Przewodnik Samopoznania i Samopomocy – oraz Alkohol i moje życie” poszerzonego o dodatkowe arkusze, mikroedukacja, odpowiedzi na pytania, dyskusja.

Czas i uczestnicy: w zależności od typu alkoholizmu wg Cloningera ustalonego w trakcie badań psychologicznych pacjentów kieruje się do jednej z dwóch grup (decyduje o tym typ jaki reprezentuje terapeuta), grupa trwa 12 spotkań po 3 godziny każde.

Prowadzący: Instruktorzy Terapii Uzależnień po SPP i STU

6.      GRUPA ZADANIOWA  

Cel: realizacja zadań wynikających z Osobistego Planu Terapii

Metody: spotkania grupowe,  przedstawianie przez pacjentów zadań, informacje zwrotne

Czas i uczestnicy: pacjenci  kierowani przez konsultanta – spotkanie do3h.

Prowadzący: Instruktor Terapii Uzależnień po SPP i STU.

7.      GRUPA DZIENNICZKA UCZUĆ  

Cel: realizacja zadań wynikających z Osobistego Planu Terapii, wzbudzenie zainteresowania życiem emocjonalnym, nauka  rozpoznawania, nazywania, wyrażania i kontrolowania swoich uczuć i emocji,  rozpoznawanie systemu nałogowego regulowania uczuć

Metody: spotkania grupowe, prowadzenie dzienniczka uczuć, informacje zwrotne, dyskusja.

Czas i uczestnicy: pacjenci  kierowani przez konsultanta – spotkanie do3h.

Prowadzący: Instruktor Terapii Uzależnień po SPP i STU.

8.      TAZA  

Cel: nauka umiejętności asertywnego odmawiania picia, umacnianie odporności na sytuacje zagrożenia, nauka jasnego informowania o własnej chorobie.

Metody: Trening Asertywnych Zachowań Abstynenckich

wg scenariusz E. Królak.

Czas i uczestnicy: 20 godzin treningu w formie maratonu sobota-niedziela.

Prowadzący: Instruktor Terapii Uzależnień po SPP i STU.

  9.      GRUPA BEZSILNOŚCI

Cel: uznanie swej bezsilności, akceptacja tożsamości alkoholika i budowanie nowego obrazu własnego JA, umacnianie więzi ze środowiskiem pomocy, umacnianie odporności, budowanie nadziei powrotu do zdrowia, poszukiwanie Siły Wyższej, uzdrawianie uczuć, wprowadzenie do programu Anonimowych Alkoholików.

Metody: spotkania grupowe, praca na kwestionariuszach opracowanych przez prowadzącego grupę na podstawie trzech pierwszych Kroków AA oraz materiałów Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Czas i uczestnicy: uczestniczą osoby po Grupie Samopoznania, 8/10 spotkań po 3 godziny każde.

Prowadzący: Instruktor Terapii Uzależnień po SPP i STU.

10.   GRUPA ZAPOBIEGANIA NAWROTOM PICIA

Cele:

-        nabycie wiedzy na temat nawrotów choroby i zapobiegania im,

-        sporządzenie przez uczestników indywidualnych list sygnałów ostrzegawczych – nawrotu choroby,

-        nabycie umiejętności działań alternatywnych wobec sygnałów nawrotu choroby,

-        zbudowanie własnego systemu wsparcia,

-        sporządzenie własnego planu dalszego zdrowienia.

Metody: spotkania grupowe, konsultacje indywidualne, grupa pracuje wg programu opracowanego przez Instytut Psychologii Zdrowia.

Czas i uczestnicy: 12/16 spotkań po 3 godziny, osoby uzależnione po Grupie Zaawansowanej bądź po programach odbytych w  Oddziałach Odwykowych lub Ośrodkach Ambulatoryjnych.

Prowadzący: Instruktor Terapii Uzależnień po SPP i STU

11.   SESJA RODZINNA

Celem sesji jest budowanie pomostu pomiędzy terapią a powrotem do domu. Ok. 6 miesięcy w terapii musi być pacjent, aby miał przepracowany głód, częściowo bezsilność, tożsamość.

Zaproszenie przygotowane przez terapeutę otrzymuje pacjent i sam zaprasza ustalone wcześniej z terapeutą osoby.

Czas trwania ok. 2 h - dobrze jak biorą udział dzieci.

Takie same krzesła, nie siadamy obok pacjenta, każdy siada gdzie chce (mówimy Pan - Pani).

- Pytanie do pacjenta:

a) czego dowiedziałeś się o chorobie i o sobie,

b) jak się czujesz z faktem, że jesteś alkoholikiem,

c) jakie objawy u siebie rozpoznajesz.

Rodzina słucha.

Pacjent adresuje wypowiedź do rodziny.

- Każdy z rodziny odpowiada na pytanie:

a) jak zmieniło się życie w związku z piciem,

b) jak się czujesz żoną, córką alkoholika,

c) czy uznajesz, że mąż jest alkoholikiem.

Terapeuta kieruje wypowiedziami i niezbyt dużo komentuje.

d) jak się pani czuje w związku z tym, że mąż się leczy,

e) czy rozmawia Pani z kimś w rodzinie, że mąż się leczy.

- Pacjent odpowiada na pytanie jakie ma plany w związku z trzeźwieniem.

Rodzina odpowiada na pytanie : Co wy na to?

wszyscy odpowiadają:

- jakiemaja wzajemne oczekiwania w związku ze zmieniającą się sytuacja rodzinną

Pytam o czym chcieliby porozmawiać.

Dobrze jest jeżeli sesja zakończy się pozytywnie - zwykle tak bywa.

- Czy jest coś między wami, co zostało a co sobie cenicie?

- Co wynosicie z tej sesji?

Co należy przemycić w pigułkach mikroedukacyjnych:

- co to za choroba

- że miewa nawroty

- że obejmuje rodzinę - współuzależnienie

- że rodzina też może uczestniczyć w terapii

- żeby w domu nie było alkoholu

- małym dzieciom możemy zaproponować narysowanie rodziny i ewentualnie zapytać, kto gdzie jest na rysunku.

Nie ujawniamy ewentualnych tajemnic pacjenta.

Czasami pacjent otrzymuje pracę do napisania, co dowiedział się w trakcie sesji i omawia prace na grupie.

Nie podejmuje się organizowania kolejnych spotkań. 

W trakcie udziału w Intensywnym Programie Terapii pacjenci uczestniczą w wykładach.

III. POGŁĘBIONY PROGRAM TERAPII

A.     GRUPA BUDOWANIA WŁASNEGO PLANU ROZWOJU OSOBISTEGO

Cel: jako metoda wspomagająca Intensywny Program Terapii Uzależnień. Ma charakter fakultatywny, mogą w niej uczestniczyć osoby po programie intensywnym utrzymujące abstynencję od alkoholu minimum przez okres 6 m.-cy.

Podstawowe cele zajęć psychoedukacyjnych:

-        zwiększenie zdolności do realnej oceny siebie i swego zachowania,

-        opanowanie umiejętności analizy kontaktów interpersonalnych (nabywanie nowych umiejętności społecznych),

-        opanowanie umiejętności rozpoznawania podstawowych problemów osobistych,

-        zwiększenie umiejętności odprężania się i obniżania napięcia emocjonalnego,

-        wzmacnianie poczucia sensu trzeźwego życia w oparciu o realizację planu rozwoju osobistego.

Cykl programu psychoedukacyjnego obejmuje 12 do 16 dwugodzinnych sesji. Struktura jednostkowej sesji:

-        wykład,

-        ćwiczenia analityczne z wykorzystaniem psychodramy dydaktycznej oraz dyskusja.

Pomocą w zajęciach służy skrypt opracowany przez prowadzącego.

Metoda: spotkania grupowe.

Czas i uczestnicy: 16 spotkań 3 godzinnych. Uczestnicy: osoby po Intensywnym Programie Terapii Uzaleznień.

Prowadzący: pedagog, SPP, lektor Fundacji Stefana Batorego.

B.     GRUPA WSPARCIA

1.      Cel:

-        doświadczanie wsparcia

-        doskonalenie komunikacji interpersonalnej i relacji międzyludzkich.

2.      Metoda: wyznacza tradycja grup spotkaniowych w ujęciu C. R. Rogersa. W zależności od potrzeb realizowana jest mikroedukacja jako forma psychoedukacji.

3.      Czas i uczestnicy: osoby po intensywnym programie terapii uzależnień zarówno w ośrodkach ambulatoryjnych jak i w szpitalach. Spotkania odbywają się raz w tygodniu po 3 godziny.

4.      Prowadzący: specjalista do spraw terapii uzależnień po SPP i STU.

C.     Warsztaty tematyczne

1.      Trening radzenia sobie ze złością,

2.      Zajęcia relaksacyjn-medytacyjne,

3.      Trening interpersonalny,

4.      Psychoterapia problemów osobistych,

5.      Warsztat poczucia własnej wartości,

6.      Warsztat hierarchii wartości,

7.      Warsztat poczucia winy,

8.      Warsztat „Mapa Świata Alkoholika”

9.      Warsztat rozwoju duchowego,

10.   Warsztat osiągania celów i budowania własnej wartości,

11.   Ssesje zapobiegania nawrotom choroby,

12.   Warsztat trzeźwienia w sferze seksualnej,

13.   Warsztat rozwoju osobistego

W razie potrzeby pacjenci uczestniczący w pogłębionym programie terapii kierowani są na program dla DDA, DDD, lub dla ofiar przemocy.

Uwaga: Program Terapii Pogłębionej jest w fazie modernizacji.

  IV. PROGRAM EDUKACYJNO – TERAPEUTYCZNY DLA CZŁONKÓW RODZIN

A. Podstawowy Program Edukacyjno-terapeutyczny dla Współuzależnionych.

Założenia programu:

·        Diagnoza współuzależnienia i diagnoza problemowa do OPT,                     

·        Edukacja, autodiagnoza, praca nad zmianą zachowania (Grupy psychoedukacyjne – „Uzależnienie od alkoholu”, „Współuzależnienie”, „Grupa rozwoju osobistego” - według programu Mirosławy Kisiel, Grupa Zadaniowa, Grupa Wsparcia.

·        Ćwiczenie nowych zachowań (Trening Zachowań Asertywnych, Trening Radzenia sobie ze Złością, Grupa Zadaniowa)

·        Ćwiczenie umiejętności radzenia sobie ze stresem (nauka unikania sytuacji podwyższonego ryzyka, trening relaksacyjny, metoda RET).

B. Psychoterapia problemów osobistych dla współuzależnionych.

1.      Program realizowany ambulatoryjnie obejmuje:

·        określenie i przepracowanie problemów emocjonalnych (OPT, konsultacje indywidualne, Grupa Zadaniowa, Warsztaty tematyczne),

·        Nauka umiejętności interpersonalnych (Trening interpersonalny),

W razie potrzeby pacjentki kierowane są na Program dla DDA i DDD i ofiar przemocy domowej. Scenariusze zajęć w załączeniu.

IV. PROGRAM  DLA  DDA I DDD

1.      Program realizowany ambulatoryjnie w zadaniach poza statutowych (soboty, niedziele) obejmuje:

·        identyfikacja uczuć dotyczących problemów z dzieciństwa,

·        odreagowanie uczuć i traumatycznych doświadczeń,

·        rozbrajanie stereotypów myślenia i rozpoznawanie destrukcyjnych zachowań mających źródło w dzieciństwie,

·        praca nad rekonstrukcją własnego JA.

V. PROGRAM DLA OFIAR PRZEMOCY DOMOWEJ

   Program realizowany ambulatoryjnie we współpracy z Miejskim

   Ośrodkiem Pomocy Rodzinie obejmuje:

                              Program Radzenia sobie z Przemocą

·        Diagnoza sytuacji przemocy,                     

·        Edukacja, autodiagnoza, praca nad zmianą zachowania (Grupy psychoedukacyjne (Grupa radzenia sobie z przemocą),

·        Wsparcie.

·        Ćwiczenie nowych zachowań (Trening Zachowań Asertywnych, Trening Radzenia sobie ze Złością, Grupa Zadaniowa)

·        Ćwiczenie umiejętności radzenia sobie ze stresem (nauka unikania sytuacji podwyższonego ryzyka, trening relaksacyjny, metoda RET).

Psychoterapia dla ofiar przemocy domowej (realizacja w ramach maratonów terapeutycznych sobotnio-niedzielnych)

·        odreagowanie urazów,

·        odreagowanie uczuć,

·        rozbrajanie destrukcyjnych stereotypów myślenia,

·        rozpoznawanie destrukcyjnych zachowań mających wpływ na aktualną sytuację życiową

·        rekonstrukcja własnego JA